تبلیغات
احسن الخالقین( احکام) - احکام محرم و عزاداری

مقدمه:

تمام اعمال و رفتار انسانها; چه فردی و چه اجتماعی، مشمول حکمی از احکام شرعی می باشد و تمام موضوعاتی که به گونه ای با رفتار آدمی ارتباط پیدا می کند، در فقه اسلامی دارای قانون و مقرراتی است . عزاداری سالار شهیدان حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام و امامان معصوم علیهم السلام نیز همچون سایر اعمال انسان دارای احکامی است که در این مختصر بدان می پردازیم .

 

لازم به ذکر است که برای جمع آوری این احکام، از فتاوا و سخنان مراجع معظم تقلید و عالمان بزرگوار تا آنجا که مقدور بوده ست سود برده ایم و از آنجا که دررساله های عملیه و استفتائات همه مراجع بزرگوار، درباره عزاداری در ابعاد مختلف بحث نشده است، فقط به فتاوا و استفتائات احکام عزاداری

امام خمینی رحمه الله:

 

«عزاداری برای سیدالشهداء از افضل قربات و مایه تقویت روح ایمان و شهامت اسلامی و ایثار و فداکاری و شجاعت در مسلمین است .» (1)

 

سؤال: آیا بر پا کردن مراسم عزاداری [توسط زن] بدون اذن شوهر جایز می باشد؟

 

آیت الله نوری همدانی: در صورتی که از اموال شوهر باشد جایز نیست . (2)

 

سؤال: گاهی برخی از دسته ها که وارد مسجد می شوند، با کفش وارد می شوند، که نوعی بی احترامی به مسجد محسوب می شود، لطفا بفرمائید که این مسئله چه حکمی دارد؟

 

آیت الله نوری همدانی: اگر موجب هتک شود اشکال دارد . (3)

 

سؤال: در مورد زنجیر زنی که منجر به سیاه شدن یا مجروح شدن بدن می شود و همچنین غالبا پشت پیراهن افراد باز است و بیشتر درخیابان و معابر عمومی ظاهر می شوند، نظر شما چیست؟

 

امام خمینی رحمه الله: مانعی ندارد، مگر اینکه موجب ضرر فاحش بر بدن شود . (4)

 

سؤال: آیا برهنه شدن مردان با حضور زنان برای عزاداری عیب دارد یا خیر؟

 

آیت الله فاضل لنکرانی: مانعی ندارد و زنها نباید به بدن مرد اجنبی نظر کنند . (5)

 

سؤال: در مجالس زنانه، زنان مداحی و سخنرانی می کنند و صدای آنها به گوش مردان رهگذر می رسد . آیا این عمل جایز است؟

 

آیت الله فاضل لنکرانی: شنیدن صدای ایشان اگر در معرض ریبه و التذاذ نباشد حرام نیست . (6)

 

سؤال: سینه زدن با تیغ و یا زنجیر زدن با زنجیری که دارای چاقو و یا تیغ می باشد و منجر به زخمی شدن بدن و جاری شدن خون می شود چه حکمی دارد؟

 

آیت الله مکاری شیرازی: کیفیت عزاداری باید چنان باشد که بهانه ای به دست دشمنان اسلام ندهد و موجب سوء استفاده از آن نشود . (7)

 

احکام علامت

سؤال: بسیاری از تکایا در ایام عزاداریهای مذهبی، اقدام به حمل «علاماتی » می کنند که به قیمت گزافی خریده شده و حمل آن نیز موجب اشکال است . این وسائل از نظر شرعی چه حکمی دارند؟

 

امام خمینی رحمه الله: اشکال ندارد . (8)

 

سؤال: حکم علمهایی که در مراسم عزاداری امام حسین علیه السلام از آنها استفاده می شود و بعضی دارای نقش و نگارهایی نیز هستند چیست؟

 

آیت الله فاضل لنکرانی: استفاده از آنها در عزاداری جایز است . (9)

 

سؤال: آیا جایز است پارچه و دستمالهایی را که در ایام محرم بر روی علم می بندند بفروش برسانند و در عزاداری و تعمیر حسینیه مصرف کنند؟

 

آیت الله فاضل لنکرانی: اگر در مراسم عزاداری محل حاجت نباشد و زاید بر متعارف باشد، می توانند بفروشند و به مصارف عزاداری و احتیاجات حسینیه ها برسانند . (10)

 

احکام تعزیه و شبیه خوانی

امام خمینی رحمه الله: تعزیه و شبیه خوانی اگر مشتمل بر حرام نباشد و موجب وهن مذهب نشود، اشکال ندارد ولی بهتر ست به جای آن، مجالس روضه خوانی برپا کنند . (11)

 

سؤال: آیا تعزیه و شبیه خوانی در مراسم عزاداری جایز است؟

 

آیت الله فاضل لنکرانی: اگر مشتمل بر حرام نباشد و موجب وهن مذهب نشود مانعی ندارد . (12)

 

آیت الله گلپایگانی رحمه الله: اگر تعزیه خوانی مشتمل بر استعمال آلات موسیقی نباشد و غنا و دروغ نخوانند و مرد لباس مختص به زن نپوشد، اشکال ندارد . (13)

 

سؤال: آیا تشبه به اهل بیت علیهم السلام در نمایش و تعزیه و غیر آن جایز است؟

 

امام خمینی رحمه الله: با مراعات احترام آنان جایز است . (14)

 

آیت الله فاضل لنکرانی و آیت الله صافی گلپایگانی: در صورتی که مستلزم اهانت نباشد مانعی ندارد . (15)

 

آیت الله علوی گرگانی: اگر تعزیه و شبیه خوانی موجب هتک حرمت به ساحت مقدس بزرگان دین شود، باید اجتناب شود . (16)

 

احکام استفاده از لباس سیاه

سؤال: آیا پوشیدن لباس سیاه در عزاداری امام حسین علیه السلام جایز است و آیا رجحان دارد؟

 

آیت الله فاضل لنکرانی: پوشیدن لباس سیاه در عزای امام حسین علیه السلام و دیگر ائمه علیهم السلام چون از مصادیق تعظیم شعائر است، واجد رجحان شرعی می باشد و عملا بزرگانی چون مرحوم آیت الله بروجردی در روز عاشورا از قبای سیاه استفاده می کردند . (17)

 

آیت الله صافی گلپایگانی و آیت الله نوری همدانی: پوشیدن لباس سیاه به عنوان اعلان حزن و اندوه در مصیبت امام حسین علیه السلام و ائمه علیهم السلام رجحان دارد . (18)

 

سؤال: آیا نماز خواندن با لباس سیاه بر عزاداران امام حسین علیه السلام مکروه است؟

 

آیت الله صافی گلپایگانی: چون لباس سیاه علامت عزاداران سیدالشهداء است و عزاداری آن حضرت کمال رجحان را دارد، لذا نماز خواندن با آن نیز مکروه نمی باشد . (19)

موجود بسنده کرده ایم .

 

آیا برگزاری مراسم عقد و عروسی در ماه های محرم و صفر حرام است؟

یکی از سنت های معروف و پسندیده در کشور ما این است که در دو ماه محرم و صفر به احترام اینکه این دو ماه، ماه های حزن و اندوه اهل بیت علیهم السلام است، مردم از کارهایی که بیانگر شادی و سرور هستند خودداری می کنند.

 مثلا مراسم نامزدی یا عقد و یا عروسی را برگزار نمی کنند و سعی می کنند یا قبل از این دو ماه برگزار بکنند و یا اینکه بعد از اتمام این دو ماه، مراسم جشن بر پا می کنند.حال برای بسیاری از کسانی که مراسم شادی را پیش رو دارند این سوال مطرح است که بعضی از مردم فکر می کنند ازدواج یا مراسم عقد در این دو ماه اشکال شرعی دارد و مراسم عقد و عروسی در ماه محرم و صفر حرام است.آیا چنین عقیده ای درست است؟
اکثر مراجع بر این نظر متفق القولند که: برگزاری این نوع مراسم، اگر توام با معصیت و یا هتک حرمت حضرت سیدالشهدا علیه السلام نباشد، اشکال ندارد، ولی در آن هیچ نوع برکتی نیست و سزاوار است که مسلمانان غیرتمند سعی کنند اینگونه مراسم را در ماه های دیگر و ایام متناسب با خود، برگزار کنند.
در مورد عروسی در این دو ماه، شیعه و سنی فتوی به تحریم آن نداده ‏اند و مثل سایر امور آن را مباح و جایز می ‏دانند و حتی اگر ترک کردن آن موجب واقع شدن در گناه باشد، نه تنها بی ‏اشکال، بلکه واجب است.
امام صادق (علیه السلام) می‌فرماید:
شیعتنا جزء منا، خلقوا من فضل طینتنا، یسوؤهم ما یسوؤنا و یسرهم ما یسرنا.
شیعیان جزئی از ما هستند. از اضافه نور ما آفریده شده‌اند. آنچه که ما را ناراحت کند، شیعیان ما را هم ناراحت می‌کند و آنچه که ما را شادمان کند، موجب شادمان شیعیان ماست.[20]
بنابراین، با توجه به مصیبت های وارد شده بر خاندان اهل بیت در این دو ماه و رحلت نبی اکرم(ص)، شهادت امام حسن(ع)، امام حسین(ع) و حضرت رضا(ع)،درمورد محرم و صفر به خاطر احترام و منزلت اهل بیت علیهم السلام و اهمیت بالایی که دارد بهتر است مراسم ازدواج به تاخیر انداخته شود.

 

دراین روزها سوالی برای خانمهای متدین پیش میاد که ایا اموری که در غیر این ماه برای زیبایی خودشون انجام میدادند توی این ماه هم میتونند انجام بدند وآیا گناهی نداره؟ البته یقینا ما میدونیم که اگرخانمها بخواند این نوع زینت ها رو در معرض دید نامحرم قرار بدند اشکال داره وبحث وسوال ارایش کردنیه که محارم ببینند برای یافتن این سوال همراه ما باشید

. سوال:آیا در ماه محرم اعمالی مثل بند انداختن ورنگ کردن موها وآرایش زن اشکالی دارد؟
جواب:همه مراجع: اگر توام با معصیت ویا هتک حرمت ایام عزاداری حضرت سید الشهداعلیه السلام نباشد اشکال ندارد.1
بعد از بیان این استفتا باید خدمت همه ی خوانندگان محترم عرض کنم درسته که این اموری که ذکرشداشکالی نداره اما سزاوار که از انجام این کارها تا جایی که به روندعادی زندگی ضرری وارد نمیکنه خودداری کنیم،چون خود اهل بیت فرموده اند شیعیان مادر شادی ما شاد ودر غم واندوه ما محزون هستند.21

 

بهترین چیز برای سجده کردن

آیت الله العظمی جوادی آملی: سجده بر تربت سیدالشهدا (ع) تمام حجاب‌ها را برطرف کرده و عبادت را بالا می‌برد.[22] این کلام والا برگرفته از روایاتی است که در شأن و عظمت تربت کربلا وارد شده است. البته همه می دانیم که تربت کربلا قدر و ارزش و خود را از خون سیدالشهداء گرفته است. 

با توجه به ویژگیهای خاصی که برای تربت سیدالشهداء گفته شده است، آیا بهترین چیز برای سجده کردن این تربت است؟

همه مراجع: برای سجده بهتر از هر چیز، تربت حضرت سیدالشهداء می باشد، بعد از آن خاک، « بقیه مسأله در رساله آیت الله بهجت نیامده است» بعد از خاک سنگ و بعد از سنگ گیاه است.

آیت الله مکارم شیرازی: برای سجده بهتر از هر چیز خاک، مخصوصا تربت حضرت سیدالشهداء است که یادآور خونهای شهیدان می باشد.[23]

 

پی نوشت ها:

 

1) استفتائات امام خمینی، ج 2، ص 28 و استفتائات جدید آیت الله مکارم، ج 1، ص 158 .

 

2) هزار و یک مسئله، آیت الله نوری همدانی، ج 2، ص 180 .

 

3) هزار و یک مسئله فقهی، ج 2، ص 40 .

 

4) استفتائات امام خمینی، ج 3، ص 580 .

 

5) جامع المسائل، ج 1، ص 619، س 2162 .

 

6) همان، ص 625، س 2183 .

 

7) استفتائات جدید، ج 1، ص 158، س 57 .

 

8) استفتائات امام خمینی رحمه الله، ج 2، ص 28، س 72 .

 

9) جامع المسائل، ج 1، ص 623، س 2173 .

 

10) همان، س 2179 .

 

11) استفتائات امام خمینی رحمه الله، ج 2، ص 28، س 71 و ج 3، س 44 و 40 و 47 و 33 .

 

12) جامع المسائل، ج 1، س 2165 .

 

13) مجمع المسائل، ج 1، ص 559، س 77 .

 

14) احکام خانواده، عبدالرحیم موگهی، طبق فتوای امام خمینی رحمه الله، ص 336 .

 

15) جامع المسائل، آیت الله فاضل لنکرانی، ج 1، س 2166 و جامع الاحکام، آیت الله صافی، ج 2، ص 132 .

 

16) اجوبة المسائل، ص 365 .

 

17) جامع المسائل، ج 1، ص 621، س 2170

 

18) جامع الاحکام، آیت الله صافی، ج 2 ، ص 130، س 1590; هزار و یک مسئله، آیت الله نوری همدانی، ج 2، ص 180، س 602 .

19) جامع الاحکام، ج 2، ص 130، س 1591 .

[20].الأمالی للشیخ الطوسی، ص299 - بحار الأنوار للعلامة المجلسی، ج65، ص24 - بشارة المصطفى لمحمد بن علی الطبری، ص303
/62303

(21:برگرفته از کتاب پرسش ها وپاسخهای دانشجویی ویژه محرم

22) به نقل از پایگاه مشرق نیوز

23) رساله مراجع مسأله ۱۰۸۳

 

 





برچسب ها: تربت، آرایش در محرم، علامت، ازدواج،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : شنبه 9 آذر 1392 توسط : الف الف