تبلیغات
احسن الخالقین( احکام) - حکم شرعی چهارشنبه سوری و نحوست سیزدهم فروردین

 

پرسش

نظر مراجع عظام تقلید در مورد چهارشنبه سوری و مراسم آن مانند آتش روشن کردن و پریدن از آتش چیست؟ آیا هزینه کردن برای این مراسم و خریدن وسایل آتش بازی به صورت مطلق حرام است یا فقط مواد محترقه خطرناک؟

برای پاسخ به سئوالات لازم است مقدمات  ذیل عنوان گردد
1.
آتش‌بازی و استفاده از مواد محترقه و ساخت و خرید و فروش آن، به خودی خود حرام نیست مگر این‌که؛ «موجب اذیّت و آزار دیگران باشد و یا تبذیر و اسراف مال محسوب شود و یا خلاف قانون و مقرّرات نظام جمهورى اسلامى باشد، که در این‌صورت جایز نیست».[1]
2. اما درباره حکم شرعی این بازی‌ها در روز چهارشنبه پایانی سال که به «چهارشنبه‌سوری» معروف شده است، باید گفت:
در منابع اسلامی(آیات و روایات) دلیلی که صریحاً اثبات یا نفی چنین مراسمی را بکند، وجود ندارد؛ از این‌رو، حرام بودن و یا نبودن برگزاری این مراسم، بستگی به شرایط دارد که حکم آن از عمومات به دست می‌آید:
الف. اگر نشانه‌ای از آتش‌پرستی و یا دیگر مظاهر شرک باشد و با همین عنوان برگزار شود، همان‌طور که در دوران‌های قدیم چنین بوده است؛ جزو خرافات است و در اسلام محکوم شده و انجام  آن حرام است.
[2]
ب. اما نوعاً مسلمان‌ها این مراسم را به عنوان آتش‌پرستى انجام نمی‌دهند. به همین جهت، اگر تنها به عنوان تفریح و سرگرمی، مراسم چهارشنبه پایانی سال انجام بگیرد، -با توجه به شرایطی که گفته شد (نبود آزار و اذیّت دیگران، اسراف نکردن مال و ...)، و با این‌که برگزاری این مراسم ضرورتی نداشته- حرام نیست.

 پاسخ مراجع در خصوص استفتاءدر خصوص  چهارشنبه سوری و سیزده بدر و اعتقاد نحسی 13

سؤال: خرید و فروش ترقه و انجام مراسم چهارشنبه سوری و سیزده بدر به اعتقاد نحسی 13 و احیای مظاهرشان چگونه است؟ متأسفانه این اعمال مورد تشویق قرار گرفته است؟

پاسخ:

آیت الله العظمی خامنه ای: چهارشنبه سوری و سیزده به در مبنای عقلایی ندارد.

آیت الله العظمی فاضل لنكرانی(ره): در فرض مزبور كه دارای خطرات جانی و مالی است و موجب اذیت و آزار دیگران است و مخالف مقررات و قانون و نظم جامعه است جایز نیست.

آیت الله العظمی بهجت(ره): این كارها مشروعیت ندارد.

آیت الله العظمی تبریزی(ره): هیچ یك از این امور رجحان شرعی ندارد و تشویق مردم به این مورد تشویق به دنیا و غافل كردن از آخرت است و این كه تصور می كنند این امور مردم را به حفظ وطن و عزت وامی دارد تصوری باطل است، آنچه مردم را به عزت می رساند و به حفظ وطن وامی دارد ایمان است و بس.

آیت الله العظمی صافی گلپایگانی: اشكال دارد.

آیت الله العظمی سیستانی: اموری كه به جامعه ضرر می‏زند و موجب ایذاء مردم است مانند استعمال ترقه و خرید و فروش آن جایز نیست.

آیت الله العظمی مكارم شیرازی: این كارها شایسته مسلمان نیست.

( مسائل جدید از دیدگاه علما و مراجع تقلید، تألیف: سید محسن محمودی، انتشارات صاحب الزمان، 1382، ج 1 ص 155- 157)

در پایان لازم است سخنان مراجع معظم تقلید نیز در این خصوص ذکر شود.

«آیت الله العظمی مکارم شیرازی» چند روز پیش (در اسفندماه 1390) در پاسخ به سؤال یکی از شنوندگان برنامه "زمزم احکام" رادیو معارف، در پاسخ به آداب و رسوم نوروز و مراسمی که در شب چهارشنبه آخر سال برخی افراد انجام می دهند، فرمودند: بخشی از رسوم که در نوروز برگزار می شود بسیار خوب است و بخشی خرافی است انسان عاقل کارهای خوب را انجام می دهد و از خرافات پرهیز می‏کند. نظافت، خانه تکانی، دید و بازدید و کمک به نیازمندان و خیلی از کارهای دیگر خوب است، اما آتش روشن کردن در چهارشنبه سوری یک بدعت خرافی است مخصوصا با گفتن این جمله که "سرخی تو از من زردی من از تو" این ها خرافات است. انسان عاقل نباید به سراغ این کارها برود مخصوصا این کار خطراتی در پی دارد. چقدر جوانان و نوجوانان چشم، صورت و عضوی از اعضای بدن خود را با این کارها از دست دادند؛ عزیزان رعایت کنند این رسم غلط را حذف کنند و آن رسوم مثبت را انجام دهند

و همچنین آیت الله ناصر مکارم شیرازی  مراسم شب چهارشنبه آخر سال را خرافه عنوان کرد و خواستار حذف این رسم غلط شد.

 این مرجع تقلید در پاسخ به سئوال یکی از شنوندگان برنامه "زمزم احکام" رادیو معارف، در پاسخ به آداب و رسوم نوروز و مراسمی که در شب چهارشنبه آخر سال برخی افراد انجام می دهند، گفت: بخشی از رسوم که در نوروز برگزار می‌شود بسیار خوب است و بخشی خرافی است انسان عاقل کارهای خوب را انجام می‌دهد و از خرافات پرهیز می کند.

 

وی افزود: نظافت، خانه تکانی، دید و بازدید و کمک به نیازمندان و خیلی از کارهای دیگر خوب است، اما آتش روشن کردن در چهارشنبه سوری یک بدعت خرافی است مخصوصا با گفتن این جمله که "سرخی تو از من زردی من از تو" این‌ها خرافات است.

 

استاد برجسته حوزه تصریح کرد: انسان عاقل نباید به سراغ این کارها برود مخصوصا این کار خطراتی در پی دارد. چقدر جوانان و نوجوانان چشم، صورت و عضوی از اعضای بدن خود را با این کارها از دست دادند؛ عزیزان رعایت کنند این رسم غلط را حذف کنند و آن رسوم مثبت را انجام دهند.

 

همچنین نماینده آیت الله صافی گلپایگانی درباره نظر این مرجع تقلید درباره چهارشنبه سوری گفت: آیت الله صافی مراسم چهارشنبه سوری را جایز ندانسته و آن را احیای سنت‌های باطل زمان جاهلیت می‌داند.

 

حجت الاسلام سیستانی الله آبادی در پاسخ به استفتائات شنوندگان برنامه "زمزم احکام" رادیو معارف درباره مراسم چهارشنبه آخر سال، گفت: آیت الله صافی گلپایگانی چنین مواردی را که مستلزم اسراف فوق العاده است و موجب خطراتی برای شخص و دیگر شهروندان است به هیچ وجه جایز ندانست.

 

وی یادآور شد: علاوه بر آن، این کار به نوعی احیای سنت‌های باطل زمان جاهلیت است و منتسب به پیامبران الهی نیست و در شرایع الهی نبوده و اموری خرافی است.

 

نماینده آیت الله صافی افزود: حالا این که پیشینیان ما این کارها را در زمان های دور انجام می دادند نبایستی باعث شود که ما از آن پیروی کنیم و از آنچه که آنها از روی نادانی و خرافه پرستی به آن اعتقاد داشتند یا برداشت های خرافی از یک رویداد داشتند و آن را به صورت یک فرهنگ درآورده بودند نه تنها نباید پیروی کنیم بلکه شرط ایمان و عقل این است که انسان خردمند هرچه بیشتر در محو آنچه که ترویج خرافه پرستی هست کوشش کند.

 

وی در ادامه تصریح کرد: بنابراین آگاهی دادن به دیگران و نهی آنان از این گونه رفتارها که در شأن انسان مسلمان و مومن نیست لازم است و تکلیف شرعی است.

 

منابع:

[1]. حسینی خامنه‌اى، سید على بن جواد، أجوبة الاستفتاءات، ص 243 – 244، سؤال 1105، انتشارات دفتر معظم له، قم، چاپ اول، 1424ق.

[2]. ر.ک: صافی گلپایگانى، لطف الله، جامع الأحکام، ج 2، ص 84 – 85، انتشارات حضرت معصومه(س)، قم، چاپ چهارم، 1417ق؛ مکارم شیرازی، ناصر، استفتاءات جدید، محقق و مصحح: علیان‌نژادی‌، ابوالقاسم، ج 1، ص 526، سؤال 1733، انتشارات مدرسه امام علی بن ابی طالب(ع)، قم، چاپ دوم، 1427ق.

 





داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : دوشنبه 12 اسفند 1392 توسط : الف الف