تبلیغات
احسن الخالقین( احکام) - بررسی مسائل مربوط نماز و روزه های مستحبی

ماه های رجب و شعبان  را میتوان مقدمه ای برای ورود به ماه مبارک رمضان دانست که  انسانها با انجام عبادات و نوافل مستحبی ،هرچه بهتر وارد ضیافت خانه الهی میگردند  همانطور که  خداوند در قرآن  در خصوص نماز شب  میفرماید  وَمِنَ اللَّیْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَّكَ عَسَى أَن یَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَّحْمُودًا(1)

 پاره ای از شب را به نماز خواندن زنده بدار این نافله خاص تو است باشد، که پروردگارت ، تو را به مقامی پسندیده برساند . از این کلام الهی اینگونه بر می اید که اگر کسی بخواهدبه مقام محمود برسد باید به نوافل توجه کند .طی مسیر الهی تنهاصرفا با انجام واجبات صورت نمی گیرد و در مسیر پر خطر زندگی ما نیازمند نوافل هستیم .

 یكى از مسایل بسیار مهم در عبادات، مسأله «نیت» است. «نیت» روح هر عبادتى محسوب مى‌شود و ارزش عبادت، ارتباط تام و تمام به نیت انسان دارد. اگر نیت عبادت اشكال داشته باشد و درست نباشد آن عبادت، هر چه هم حجم آن زیاد باشد، سر سوزنى براى انسان فایده نخواهد داشت. عبارت است از: قصد انجام فعل و کار، و در آن قصد تقرب الی الله معتبر است [2] ؛ یعنی این که آن کار را فقط برای رضای خدا انجام دهد و بس. به عنوان مثال نماز گزار در نیت نماز باید آن را به قصد تقرب الی الله و قصد انجام تکلیف الاهی به جا آورد، یا در انجام طهارت که شرط صحت نماز است قصد قربت داشته باشد. گفتنی است که نیت از ارکان عبادات محسوب می شود؛ یعنی در تمام افعال عبادی نیت واجب است و بدون نیت، عبادت صحیح نیست.

اركان نیت

اسلام هیچ عبادتی را بدون نیت نمی پذیرد ، و نیت از نظر اسلام دارای دو ركن است . یكی اینكه عمل باید از روی توجه باشد نه از روی عادت ، آنچنان عادتی كه انسان بدون اینكه خودش توجه داشته باشد كانه بدنش دارد عمل را انجام می دهد، مثل خیلی كارهایی كه انسان بدون توجه انجام می دهد مانند راه رفتن . انسان وقتی دارد راه می رود توجه ندارد كه دارد راه می رود ، از روی بی توجهی است . [ پس اولین ركن نیت این است كه انسان ] باید ذهنش را متمركز كند به طوری كه عمل از روی توجه باشد نه بی توجهی .

اینكه می گویند استدامه نیت هم شرط است برای همین است . توجهی هم كه [ در ابتدای نماز ] داری كافی نیست ، یعنی اگر انسان در وسط نماز آنچنان از كار خود غفلت كند كه باید متوجهش كرد ، نمازش باطل است . ركن دوم نیت ، اخلاص است و اینكه انگیزه انسان از عمل چیست . [ بنابراین دو ركن نیت به این شرح است ] : . 1 چه می كنم . . 2 برای چه این كار را انجام می دهم . " چه می كنم " اصل نیت است كه حتما باید برای نزدیكی به خدا و رضای او باشد .

اهمیت نیت

نیت آنقدر اهمیت دارد كه اگر خود عمل را و نیتی را كه توأم با عمل است اندازه گیری كنند ، جنبه نیت بر پیكر عمل رجحان دارد . این ، مفهوم آن حدیثی است كه پیغمبر اكرم فرمود : نیة المؤمن خیر من عمله ( 3 ) . نیت مؤمن از عملش بالاتر است .

احكام نمازهای مستحبی

1.       تمام نمازهای مستحبی به صورت دو ركعتی خوانده می شوند، مگر نماز وتر در نافله شب، كه یك ركعت است، و نماز اعرابی، كه به صورت یك دو ركعتی و دو چهار ركعتی خوانده می شود.[4]
2. در نمازهای مستحبی غیراز چند نماز، خواندن سوره واجب نیست.[5]
3. شكستن نمازهای مستحبی حتی از روی اختیار جایز است.[6]
4. زیاد كردن ركن (مانند ركوع) از روی سهو نمازهای مستحبی را باطل نمی كند.[7]
5. در نماز مستحب شك میان ركعت اول و دوم، نماز را باطل نمی كند و نمازگزار می توان بنا بر هر كدام بگذارد.[8]
6. نمازهای نافله را می شود نشسته خواند، ولی بهتر است كه دو ركعت نماز نافله نشسته را یك ركعت حساب كند.[9]
7. نافله ظهر و عصر را در سفر نباید خواند، ولی نافله عشاء را به این نیّت كه شاید مطلوب باشد می تواند به جا آورد.[10]
8. برای نمازهای واجب، بهتر است انسان به مسجد برود، ولی در باره نوافل چنین دستوری نیست.
9. انجام كم و زیاد كردن سهوی در نمازهای مستحبی سجده سهو ندارد.
10. اگر نماز مستحب را كسی در وقتش نتوانست بخواند قضای آن را می تواند انجام دهد.
11. نماز مستحبی را می شود درحال راه رفتن و سواری خواند و اگر انسان در این دو حال، نماز مستحبی بخواند لازم نیست رو به قبله باشد.[11]
12. نمازهای مستحبی را می توان در حال ایستاده، نشسته، خوابیده، موقع راه رفتن و... بجا آورد كه در این صورت برای ركوع و سجده می توان با سر اشاره كرد، البته باید رو به قبله بودن در حد امكان رعایت شود.
13. در نماز مستحبی، آرامش بدن شرط نیست و اگر سهواً ركنی اضافه یا كم شود باطل نمی شود.
14. نماز مستحبی را می شود نذر كرد، كه بعد می توان آن را در حالت نشسته و یا ایستاده و در حال راه رفتن به جا آورد، اما از ابتدا نمی تواند نذر كند كه نماز مستحبی را مثلاً نشسته به جا خواهم آورد. امام می فرماید: «این گونه نذر كردن محل اشكال است».
طبق حدیث، خداوند به فرشتگان مباهات كرده و می فرماید: «به بنده‌ام بنگرید چیزی را كه بر او واجب نكرده ام قضا می كند».[12] 

 برخی از احکام روزه های مستحبی

-وقت نیت روزه مستحبى از اول شب است تا موقعى كه به اندازه نیت كردن به مغرب وقت مانده باشد، كه اگر تا این وقت كارى كه روزه را باطل مى‏كند انجام نداده باشد و نیت روزه مستحبى كند، روزه او صحیح است.

-كسى كه براى به جا آوردن روزه میتى اجیر شده اگر روزه مستحبى بگیرد اشكال ندارد، ولى كسى كه روزه قضا یا روزه واجب دیگرى دارد، نمى‏تواند روزه مستحبى بگیرد. و چنانچه فراموش كند و روزه مستحب بگیرد، در صورتى كه پیش از ظهر یادش بیاید، روزه مستحبى او به هم مى‏خورد و مى‏تواند نیت‏خود را به روزه واجب برگرداند. و اگر بعد از ظهر ملتفت‏شود، روزه او باطل است، و اگر بعداز مغرب یادش بیاید، روزه‏اش صحیح است، اگر چه بى‏اشكال نیست.

تعارف زدن به شخصی که روزه مستحبی گرفته است : اگر روزه‌ی انسان مستحبی باشد، به فتوای مراجع عظام تقلید -از جمله مقام معظم رهبری- در این زمینه چنین است: قبول دعوت مؤمن در حال روزۀ مستحبى، شرعاً امرى پسندیده است و خوردن غذا به دعوت برادر مؤمن هر چند روزه را باطل مى‌کند، ولى او را از اجر و ثواب روزه محروم نمى‌سازد.

 منابع :

[1]سوره : الاسراء آیه79

[2] امام خمینی، تحریرالوسیلة، ج 1، ص 141، قم، مؤسسه نشر اسلام، چاپ 6، 1417ق.

[3]كافی . 84 / 2 . 2.

[4] . العروه الوثقی، ج 2، ص 111، م 6.
[5] . همان منبع، م 7.
[6] . العروه الوثقی، ج 2، ص 111، م 7.
[7] . همان منبع.
[8] . توضیح المسائل، م 1167.
[9] . توضیح المسائل، م 766.
[10] . توضیح المسائل، م 767.
[11] . توضیح المسائل، م 781.
[12] . بحار الانوار، ج 87، ص 202.

 





برچسب ها: روزه نماز مستحبی، تعارف زدن به شخص روزه دار،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : دوشنبه 29 اردیبهشت 1393 توسط : الف الف