تبلیغات
احسن الخالقین( احکام) - حکم شرعی کشیدن دست بصورت بعد از قنوت و دست کشیدن به مهر نماز بعد از اتمام و بوسیدن دست هنگام شنیدن اذان و برگردان انگشتر در نماز هنگام قنوت

بعضی از اعمالی که در میان مردم رایج است و عده بی‌شماری به انجام آنها اهتمام می‌ورزند بعضاً به تصور اینکه آن عمل صحیح است انجام می‌دهند اما در حالی که از شیوه درست آن غافل هستند، از این رو بر آن شدیم تا برخی از اعمال را با نظر مراجع معظم تقلید در این بیان  آورده  که با حکم شرعی آن نیز آشنا شویم  که از آن جمله میتوان به این موارد اشاره کرد.

کشیدن دست بصورت  بعد از قنوت و دست کشیدن به مهر نماز بعد از اتمام و بوسیدن دست هنگام شنیدن اذان و برگردان انگشتر در نماز هنگام قنوت از آن جمله است.

طبق روایات و سنت معصومین(ع) مستحب است وقتی انسان دست به دعا برمی‌دارد آن را بر سر و صورت خود بکشد. نقل است امام سجاد(ع) وقتی چیزی که به سائل مرحمت می‌‌فرمود، گاهی دست مبارک را می‌بویید و می‌گفت: این دست به دست الهی رسیده است.
مقدمه :
پیامبر اکرم(ص) در خطبه شعبانیه فرمودند: «و ارفعوا الیه ایدیکم بالدعاء فی اوقات صلواتکم، فانّها افضل الساعات، ینظر الله عزوجل‌ فیها بالرحمة إلی عباده» هنگام نماز دست‌ها را به دعا بلند کنید که بهترین لحظاتی که خدا با رحمت به بندگانش می‌نگرد این لحظات است.
وقتی انسان دست به دعا برداشت، طبق روایات و سنت معصومین (ع) مستحب است آن را بر سر و صورت خود بکشد، برای اینکه لطف خدا به این دست پاسخ داده است دستی که به سوی خدا دراز شود یقیناً خالی بر نمی‌‌گردد و دستی که عطای الهی را دریافت کرد، گرامی است بنابراین خوب است آن را به صورت یا به سر بکشد گاهی امام سجاد (ع) چیزی که به سائل مرحمت می‌‌فرمودند، دست مبارک را می‌بویید و می‌گفت: این دست به دست الهی رسیده؛ چون خدا فرمود: «هُوَ یَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ وَیَأْخُذُ الصَّدَقَاتِ» آنان که این شامه را دارند، می‌توانند با بو کردن دست، نشانه دست الهی را استشمام کنند و جزو همین حکمت‌هاست آنچه گفته می‌شود: بوی بهشت از فاصله هزار سال استشمام می‌شود، گروهی آن را حس می‌کنند و عده‌ای محرومند.

دست کشیدن به صورت بعد از قنوت

آیا می شود بعد از اتمام قنوت دستها رو به صورتمان بکشیم و نماز رو ادامه بدهیم؟البته روایاتی درباره  دعا داریم که بعد از دعا مستحب است دستها را به صورت بکشید اما باید درمورد نماز های واجب هم همچین روایتی باشد تا جواز انجام این کار باشد،حال به بیان نظرات مراجع محترم در این رابطه می پردازم.

حضرت آیت الله خامنه ای

س: در قنوت نماز، كشیدن دست‌ها به صورت بعد از دعا چه حكمى دارد؟
ج: این عمل كراهت دارد ولى نماز را باطل نمى‌كند[1

حضرت آیت الله سیستانی

س: در قنوت نماز، كشیدن دست‌ها به صورت بعد از دعا چه حكمى دارد؟

ج:انجام این عمل در قنوت کراهت دارد[2]

حضرت آیت الله مکارم شیرازی

س: با سلام،در قنوت نماز، كشیدن دست‌ها به صورت بعد از دعا چه حكمى دارد؟

ج:علیکم السلام،کشیدن دست به صورت بعد از قنوت کراهت دارد. [3]

حضرت آیت الله نوری همدانی

س: با سلام،در قنوت نماز، كشیدن دست‌ها به صورت بعد از دعا چه حكمى دارد؟

ج:سلام،چنانچه به قصد ورود نباشد مانعی ندارد. [4]

حضرت آیت الله صافی گلپایگانی

س: در قنوت نماز، كشیدن دست‌ها به صورت بعد از دعا چه حكمى دارد؟

ج:اگر به قصد ورود نباشد اشکال ندارد[5]

حضرت آیت الله وحید خراسانی

س: در قنوت نماز، كشیدن دست‌ها به صورت بعد از دعا چه حكمى دارد؟

ج:اگر به قصد ورود نباشد اشکال ندارد[6]

تذکر(به قصد ورود یعنی به این نیت که این عمل{دست کشیدن به صورت}در قنوت وارد شده و جزء نماز واجب هست انجام نشود و به صورت مطلق وبدون قصد انجام شود))

آیا بعد از نماز، کشیدن دست‌‌ها به مهر سپس به صورت، مستحب است؟

مستحب است انسان بعد از نماز، مشغول تعقیب، یعنى خواندن ذکر و دعا و قرآن شود. [7] یکی از تعقیباتی که در روایات به آن سفارش شده، کشیدن دست‌ها به موضع سجده (چیزی که سجده بر آن صحیح است) و بعد کشیدن به صورت است، البته به کیفیتی که در روایات بدان اشاره شده است:
1. در روایت ابراهیم بن عبد الحمید آمده است امام صادق(ع) به مردى فرمود: اگر تو را همّى رسید دست به موضع سجده‌ات (آن خاکى که بر آن سجده می‌کنى) بکش سپس بر صورت خود از جانب گونه چپ و بر پیشانى خود از جانب گونه راست مسح کن. سپس سه بار بگو: «بِسْمِ اللَّهِ الَّذِی لا إِلهَ إِلَّا هُوَ عالِمُ الْغَیْبِ وَ الشَّهادَةِ، الرَّحْمنُ الرَّحِیمُ اللَّهُمَّ أَذْهِبْ عَنِّی الْغَمَّ وَ الْحَزَنَ»؛[8] به نام خداوندى که معبودى جز او نیست داننده غیب و آشکار است، بخشاینده و مهربان است، بار الها! رنج و اندوه را از من دور ساز.
2. حسین خراسانى که فردی نانوا بود، می‌گوید: در نزد امام جعفر صادق(ع) شکایت کردم از دردى که با من بود. آن‌حضرت فرمود: هنگامی که نماز را خواندی، دست خود را در موضع سجودت بگذار، بعد از آن بگو: «بِسْمِ اللَّهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ -صلّی الله علیه و آله- اشْفِنِی یَا شَافِی لَا شِفَاءَ إِلَّا شِفَاؤُکَ شِفَاءً لَا یُغَادِرُ سُقْماً شِفَاءً مِنْ کُلِّ دَاءٍ وَ سُقْمٍ»؛[9] به نام خدا. محمد رسول خدا است. درود خدا بر او و آل او باد. مرا شفا ده، اى شفادهنده! نیست شفایى، مگر شفاى تو. شفایى که وا نگذارد بیمارى را، شفایى از هر درد و بیمارى.
فقها نیز با توجه به روایات بالا، فتوا به استحباب کشیدن دست‌ها به موضع سجده و صورت داده‌اند. [10] و اصل استحباب این کار را پذیرفته‌اند. [11]

هنگام اذان بوسیدن دست چه فلسفه ای دارد؟
در روایات برای مطلق دعا، آدابی بیان شده است که یکی از آنها بر صورت كشیىن دستی است که برای رفع حاجت به سوی خداوند دراز شده است و این به جهت تبرک گرفتن از دستی است که مومن برای درخواست از آن استفاده نموده است لذا از امام صادق(ع) نقل شده است که فرمود"مَا أَبْرَزَ عَبْدٌ یَدَهُ إِلَى اللَّهِ الْعَزِیزِ الْجَبَّارِ إِلَّا اسْتَحْیَا اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ یَرُدَّهَا صِفْراً حَتَّى یَجْعَلَ فِیهَا مِنْ فَضْلِ رَحْمَتِهِ مَا یَشَاءُ فَإِذَا دَعَا أَحَدُكُمْ فَلَا یَرُدَّ یَدَهُ حَتَّى یَمْسَحَ عَلَى وَجْهِهِ وَ رَأْسِه‏"(12) هیچ بنده‏اى دست بدرگاه خداى عزیز جبار نگشاید جز اینكه خداى عز و جل شرم كند كه آن را تهى بازگرداند تا اینكه از فضل رحمت خود در آن بنهد، پس هر گاه یكى از شماها دعا كرد دستش را برنگرداند تا آن را بسر و روى خود بكشد. »
ولی در خصوص بوسیدن دست خود آن هم در اذان ظاهرا روایت خاصی وجود ندارد.
منبع برگرداندن نگین انگشتر به طرف کف دست چیست؟

ظاهراً در برخی روایات و ادعیه اشاره شده که «انگشتر عقیق را بگردان تا نگینش به سمت کف دست باشد». آیا منبعی که این گونه اشارات شده باشد سراغ دارید؟ و ملاک تعیین این که در چه شرایطی چنین بکنیم چیست؟

در این باره روایتی در کتاب وسائل الشیعة وارد شده است که چنین است:

 حضرت امام رضا (ع) فـرمودند: هر کس صبح کند و در دست او انگشتر عقـیقى باشد و قبل از این که کسى او را ملاقات کند و ببیند، نگین خود را به طرف کف دست بگرداند و سوره: انا انزلنا .... را تا به آخر تلاوت کند و بگوید: آمَنْتُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ لَاشَرِیکَ لَهُ وَآمَنْتُ بِسِرِّ آلِ مُحَمَّدٍ وَعَلَانِیَّتِهِمْ"، خداوند او را در آن روز از شرِّ آنچه از آسمان نازل مى شود و به سوى آسمان بالا مى رود و همچنین از شرّ آنچه در زمین فرو مى رود و از آن خارج مى شود حفـظ مى کند و در محافـظت رسول خدا (ص) به سر مى برد تا صبح را به شب برساند.[13]

  فقهای عظام می گویند که این کار در هنگام قنوت نماز، اگر به قصد ورود و جزء نماز باشد ترک شود، مگر این که به قصد ثواب مطلق (بدون جزئیت در نماز) باشد.

   حضرت آیت الله خامنه ای

س: آیا در موقع قنوت نماز چرخاندن انگشتر و رو به صورت کردن انگشتر مستحب است یا واجب؟

ج) نه مستحب است و نه واجب؛ بلكه وجاهت چنین عملى شرعاً ثابت نیست.[14]

حضرت آیت الله مکارم شیرازی

س:آیا برگرداندن انگشتر در قنوت نماز ثواب دارد؟

ج:چنین چیزی در دستورات شرع وارده نشده است ولی نماز را باطل نمی کند، بهتر است آن را ترک کنید.[15]

 حضرت آیت الله بهجت(رحمه الله علیه)

س:حكم برگرداندن نگین انگشتر به طرف كف دست در قنوت چیست؟ آیا مستحبّ است یا بدعت محسوب مى شود؟

ج. اصل عمل وارد شده است و در حال قنوت، بدون قصد ورود مانعى ندارد.[16]

 حضرت آیت الله مظاهری

س:بعضی افراد در قنوت نگین انگشتر خود را به طرف صورت بر می‌گردانند‌؟ آیا این عمل مستحب است یا اصلاً جایز است یا خیر‌؟

ج:اشکال ندارد.[17]

 تذکر:البته ما روایات زیادی درباره ثواب به دست کردن انگشتر عقیق داریم از جمل. در روایتی از حضرت فاطمه زهرا(ع) از پیامبر خدا(ص) آمده است : كسى كه انگشتر عقیق به دست كند، همیشه خیر می بیند [18]ودر روایتی از پیامبر (ص) نقل شده است کسی که انگشتر عقیق به دست کند حوایجش برآورده میشود همچنین در روایتی از آن حضرت آمده است انگشتر عقیق به دست کنید چون مادامی که در دست است غمی به دارنده آن نمی رسد ودر روایتی از امام صادق علیه السلام آمده است کسی که انگشتر عقیق داشته باشد فقیر نمیشود [19] اما برای چرخاندن انگشتر در نماز نیاز به روایت خاص دارد  و برای برگرداندن انگشتر در حال قنوت دلیل و روایتی نداریم هر چند این عمل در نماز بی اشكال است ولی اصل پوشیدن انگشتر در نماز و غیر حال نماز مورد سفارش و تاكید است

آیت الله فاضل لنکرانی (ره) : برای عمل مورد سؤال در خصوص قنوت روایتی به نظر نرسیده است.[20]

منابع :

1-برگرفته از سایت حضرت آیت الله خامنه ای

2-تماس با دفتر حضرت آیت الله سیستانی درقم(37741415-025(

3-دریافت پاسخ از سامانه پیامکی دفتر حضرت آیت الله مکارم شیرازی در قم(1000100)

4-دریافت پاسخ از سامانه پیامکی دفتر حضرت آیت الله نوری همدانی درقم(30004844)

5-تماس با دفتر حضرت آیت الله صافی گلپایگانی درقم(37479-025)

6-تماس با دفتر حضرت آیت الله وحید خراسانی درقم(37740611-025(

7-. امام خمینی، تحریر الوسیلة، ج 1، ص 184، مؤسسه مطبوعات دار العلم، قم، چاپ اول، بی‌تا.

8- شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، محقق و مصحح: غفاری، علی اکبر، ج 1، ص 331، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ دوم، 1413ق.

9- کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، محقق و مصحح: غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 2، ص 567، دار الکتب الإسلامیة، تهران، چاپ چهارم، 1407ق.

10- عاملى(شهید اول)، محمد بن مکى، ذکرى الشیعة فی أحکام الشریعة، ج 3، ص 462، مؤسسه آل البیت(ع)، قم، چاپ اول، 1419ق؛ کرکی (محقق ثانی)، علی بن حسین، رسائل، محقق و مصحح: حسون‌، محمد، ج 1، ص 113 – 114، کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی و دفتر نشر اسلامی، قم، چاپ اول، 1409ق؛ موسوی عاملی، محمد بن علی، مدارک الأحکام فی شرح عبادات شرائع الإسلام، ج 3، ص 425، مؤسسه آل البیت(ع)، بیروت، چاپ اول، 1411ق.  

11-. ابن ادریس حلّی، السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، محقق و مصحح: الموسوی، حسن بن احمد، ابن مسیح، ابو الحسن، ج 1، ص 233، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ دوم، 1410ق؛ فقعانی، علی بن علی، مسائل ابن طی (المسائل الفقهیة)، ص 124، نسخه برداری از مجموعه سلسلة ینابیع الفقهیة، الدار الاسلامیة، بیروت، بی‌تا؛ طباطبایی یزدی، سید محمد کاظم، العروة الوثقی (المحشّی)، محقق و مصحح: محسنی سبزواری‌، احمد، ج 2، ص 585، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ اول، 1419ق.

12- کلینی، الکافی، چ دارالکتب الاسلامیه، تهران 1365ه ش، ج2، ص 471. (مركز ملی پاسخگویی به سوالات دینی)

13-حر عاملی،، وسائل الشیعة، ج 5، ص91، مؤسسه آل البیت، قم؛ روایتی مانند آن در مستدرک الوسائل، ج3، ص297 هم ذکر شده است.

14-برگرفته از سایت حضرت آیت الله خامنه ای

15-برگرفته از سایت حضرت آیت الله مکارم شیرازی

16-برگرفته از سایت حضرت آیت الله بهجت

17-برگرفته از سایت حضرت آیت الله مظاهری

18- .(وسائل الشیعه, ج 5 ص88, ابواب احکام الملابس,باب52 حدیث2 )

19-(وسائل الشیعه ج5 ص 86-87)

20- جامع المسائل، سؤال 355، ص103، چاپ مهر، چاپ دوم، 1375.

 

 

 

 





برچسب ها: دست کشیدن بعد از نماز، چرخاندن انگشتر در نماز،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : شنبه 10 خرداد 1393 توسط : الف الف